Ώρα Μηδέν

Τηλεόραση δεν έχω ευτυχώς - έχει κλείσει εδώ και καιρό ο βόθρος των εικόνων. Σκέφτομαι όμως να κλείσω και το ίντερνετ μέχρι την Κυριακή.

Τις ζόρικες μέρες, στρέφομαι πάντα πίσω στα βιβλία μου, στις μουσικές μου, στην τέχνη του λόγου και του πνεύματος γενικότερα, που μ' έκανε τον τον άνθρωπο που είμαι σήμερα.

Όλος μου ο πλούτος είναι οι άνθρωποι μου, οι τόποι μου, οι σκέψεις, τα συναισθήματα, τα όνειρα και οι ελπίδες μου. Ο πλούτος μου δεν είναι τα υλικά που με περιτριγυρίζουν. Ο πλούτος μου δεν είναι κομμάτια χαρτί με ψεύτικη αξία.

Δεν φοβάμαι γιατί το ΑΤΜ μπορεί να αρχίσει να μου δίνει δραχμή αντί για €. Μπορεί να μην πανηγυρίσω κιόλας, αλλά δεν θα αρνηθώ το είναι μου, ούτε θα μηδενίσω την κοσμοθεωρία μου ή θα συμβαδίσω με αισχρούς ανθρώπους για να το αποτρέψω.

Φοβάμαι όμως την καινούρια Ευρώπη. Που ξέχασε μόνο στην υπογραφή των ιδρυτικών συμβάσεων τις μεγάλες της ιδέες. Πού είναι η ελευθερία, η δημοκρατία, η κοινωνική δικαιοσύνη; Πόσες υποχωρήσεις ακόμα μπορούμε να κάνουμε;

Με τρομάζει αυτή η Ευρώπη του χαιρέκακου game over και του take it or leave it. Με τρομάζει η Ευρώπη της Γερμανίας που αφού την αιματοκύλισε 2 φορές τον περασμένο αιώνα συνεχίζει την χάραξη παρεμβατικής πολιτικής του Ράιχ - με άλλα μέσα φυσικά στον δικό μας αιώνα της εξέλιξης.

Με τρομάζει η Ευρώπη που θεωρεί λύση να πνίγει τους κατατρεγμένους που έρχονται στην πόρτα της, αντί να προσπαθήσει να σταματήσει τον πόλεμο, για να μη θιγούν οι οπλοβιομηχανίες. Με τρομάζει η Ευρώπη που υπογράφει το δικαίωμα των εταιριών να μηνύουν τα κράτη όταν θεωρούν ότι θίγονται τα συμφέροντά τους, θυσιάζοντας τα εργασιακά και περιβαλλοντικά δικαιώματα των πολιτών της. Με τρομάζει η Ευρώπη που σφραγίζει επισήμως τα μεταλλαγμένα και μετά αναρωτιέται για την αύξηση του καρκίνου της. Με τρομάζει η Ευρώπη που ανέχεται φασίστες για να κάνει business μαζί τους.

Με τρομάζει κι η Ελλάδα, που δεν έμαθε ποτέ να κουβεντιάζει με ηρεμία, ούτε να ακούει "τους άλλους", παρά μόνο να φωνάζει εν εξάλλω.

Ξανακούω τις μουσικές μου. Τον Άσιμο, τον Σιδηρόπουλο, τον Σωκράτη, τον Θανάση, τον Αγγελάκα, τον Αλκίνοο, τον Τσιτσάνη, τον Χατζιδάκι. Ξαναβλέπω τις εικόνες και τις ταινίες που με στοίχειωσαν. Ξαναδιαβάζω τον Χαλίλ Γκιμπράν, τον Ομάρ Καγιάμ, τον μικρό μου πρίγκιπα, τον Αναγνωστάκη, τον Μίσσιο, τον Όργουελ, τον Χέμινγουεϊ, τον Σολωμό, τον Ρίτσο, τον Ερωτόκριτο, τον Τριβιζά, τον Αρκά, τον Στάινμπεκ, τον Πόε.

Και μένω στη γραμμή αυτή του Τόλκιν, που την έχω κορνιζώσει για να τη βλέπω και να τη θυμάμαι κάθε μέρα: "Κανένας από τους ήρωες που βρέθηκαν στις μεγάλες ιστορίες δεν ευχήθηκε να του συμβούν αυτά. Το μόνο όμως που εμείς πρέπει να αποφασίσουμε, είναι τι θα κάνουμε με τον χρόνο που μας δόθηκε."

Καλό βόλι σε όλους και μην ξεχνάτε ότι τη Δευτέρα, η απόφαση θα μας βαραίνει πια όλους μαζί.

Καλά μυαλά φίλοι μου.

Τι μέλλει γενέσθαι αδερφέ μου;

Και να αδερφέ μου

που μάθαμε να κουβεντιάζουμε
ήσυχα, ήσυχα κι απλά.
Καταλαβαινόμαστε τώρα
δε χρειάζονται περισσότερα.

Κι αύριο λέω θα γίνουμε
ακόμα πιο απλοί.
Θα βρούμε αυτά τα λόγια
που παίρνουνε το ίδιο βάρος
σ’ όλες τις καρδιές,
σ’ όλα τα χείλη,
έτσι να λέμε πια
τα σύκα σύκα
και τη σκάφη σκάφη.

Κι έτσι που να χαμογελάνε οι άλλοι
και να λένε:
"Τέτοια ποιήματα
σου φτιάχνω εκατό την ώρα".
Αυτό θέλουμε κι εμείς.
Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε
για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου,
απ’ τον κόσμο.
Εμείς τραγουδάμε
για να σμίξουμε τον κόσμο.

Ονειρεύομαι αυτή την ουτοπία. Τότε που θα συζητάμε μόνο τα ασήμαντα, τότε που η καρδιά μας θα ξαλαφρώσει και το μυαλό μας θα ηρεμήσει. Τότε που θα φωτίσουν λίγο τα μάτια μας και θα χαμογελάσουν τα χείλη μας. Λίγο δειλά στην αρχή κι έπειτα με τη σιγουριά: «όλα πέρασαν».

Κουράστηκα. 5 χρόνια μου ζητείται συνεχώς να επιλέξω πλευρά. Νιώθω ότι χάνω τον εαυτό μου. Θέλω να τελειώσει. Και να πάμε από την αρχή.

5 χρόνια τώρα, μοναχά απομακρυνόμαστε από τον διπλανό μας. Κοιτάμε την πάρτη μας και προσέχουμε τον κώλο μας. Σκληρύναμε. Αδιαφορούμε. Και μακαρίζουμε την τύχη μας που έχουμε ακόμα «δουλίτσα». Δεν μας ενόχλησε ποτέ η ουρά στον ΟΑΕΔ, ο καρκινοπαθής που αργοπεθαίνει χωρίς θεραπεία, ο άστεγος που ψάχνει στα σκουπίδια, τα παιδιά που τρώνε μόνο μακαρόνια γιατί οι γονείς τους δεν έχουν πια λεφτά για κρέας, οι παππούδες που πάνε στο σχόλασμα της λαϊκής να πάρουν τα φτηνά ζουληγμένα φρούτα που ξέμειναν, τα σχολεία χωρίς θέρμανση, τα σπίτια με τα μαγκάλια.

Η Ευρώπη των χαμένων αξιών. Που νοιάζεται περισσότερο για τα μπλε, τα κίτρινα και τα μωβ χαρτιά, παρά για τα ιδανικά πάνω στα οποία οικοδομήθηκε. Αυτά τα έφαγε η μαρμάγκα. Δημοκρατία, ελευθερία, δικαιοσύνη, αλληλεγγύη. Κενές λέξεις τώρα πια.

Μαμά, μη φοβάσαι. Θα τα καταφέρω και χωρίς τις λίγες χιλιάδες ευρώ κλεισμένες στο όνομά μου σε μια κωλοτράπεζα. Μην ανησυχείς για μένα, θα βρω ένα αγόρι να μ’ αγαπάει και απένταρη.

Κλείνω τα αφτιά μου στις κραυγές του κάλπικου Κάλχα. Και των δυο πλευρών. Δεν θέλω να ακούσω άλλες τσιρίδες. Ούτε της τρομοκρατίας, ούτε της επανάστασης.

Μη μου φωνάξεις κι εσύ.

Αν θέλεις να κουβεντιάσουμε ήσυχα κι απλά, έλα να με βρεις. Εγώ θα περιμένω. Όσο αντέχω, θα περιμένω. 

το ποίημα, είναι του Γιάννη Ρίτσου
Η φωτογραφία είναι του Μενέλαου Μυρτιλλα, SOOC

Οι εκατό μέρες του ΣΥΡΙΖΑ που δεν άλλαξαν την Ευρώπη

Πέρασαν πάνω από τρεις μήνες διακυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και έχοντας μπροστά μας το ολοκάθαρο πολιτικό τους στίγμα μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα τόσο για τη μετεκλογική τους αξιοπιστία, την επιτυχή ή όχι κυβερνησιμότητα τους, το επίπεδο των στελεχών τους αλλά και τον ρόλο που παίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι υπόλοιποι θεσμοί.

Όσοι είχαν διαβάσει το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ και είχαν δει τις δημόσιες τοποθετήσεις του Αλέξη Τσίπρα θα βρουν ταύτιση στον προεκλογικό λόγο με τις μετεκλογικές προσπάθειες. Δυστυχώς ο Έλληνας δεν ψηφίζει διαβάζοντας τα προγράμματα των κομμάτων αλλά ψηφίζει με βάση τις προσωπικές του προσδοκίες και τη θολή εικόνα που του προσφέρουν τα ΜΜΕ. Έτσι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων πήγε θυμωμένη στην κάλπη προσδοκώντας «σκίσιμο» του μνημονίου και άμεση αποκατάσταση όσων έχασε την τελευταία πενταετία από τις βάρβαρες πολιτικές, κυρίως του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ αλλά και των συνοδοιπόρων τους ΔΗΜΑΡ, ΛΑΟΣ αλλά και Ποταμιού.

Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις υποσχέσεις του και στα Ενωσιακά θέσφατα βρέθηκε πολλές φορές απέναντι σε τοίχο. Η προσπάθεια αλλαγής πολιτικής οδήγησε σε δύσκολους συμβιβασμούς , που ενώ η πλειοψηφία των Ελλήνων  τους αποδέχεται γιατί είμαστε έθνος ευρωλιγούρηδων, έφερε τη ριζοσπαστική αριστερά μακριά από τις προγραμματικές τις θέσεις. Τρανό παράδειγμα τα εργασιακά που η αδικαιολόγητη, στα όρια της πολιτικής ντροπής, υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει πέρα από τον νεοφιλελεύθερο φονταμενταλισμό των θεσμών της ΕΕ και τη μετατόπιση του κόμματος της Αριστεράς σε θέσεις πιο σοσιαλδημοκρατικές. Η μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ από αριστερό κομμουνιστογενές κόμμα σε σοσιαλδημοκρατικό είναι ορατή και στην περίπτωση των ιδιωτικοποιήσεων που η αποδοχή των ΣΔΙΤ, δημόσιο και ιδιωτικό παρέα, παρά την πλήρη καταστροφή που επέφερε στο παρελθόν ξαναέρχεται σε μια προσπάθεια να ηρεμήσουν οι αγορές.

Ελάχιστοι αμφιβάλουν για τις καλές προθέσεις του Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ αλλά ο δρόμος προς την κόλαση είναι σπαρμένος με καλές προθέσεις. Αυτό που μας έδειξαν οι τρεις μήνες του ΣΥΡΙΖΑ είναι πως οι διαπραγματεύσεις με  την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σαν να συζητάνε τα πρόβατα με τον λύκο τι θα φάνε για βραδινό . Η Λυδία λίθος του ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν είναι η Ε.Ε. και ο δρόμος που θα διαλέξει. Ο έντιμος συμβιβασμός δεν είναι τίποτα άλλο παρά σοβάτισμα σε έναν διαλυμένο τοίχο και μπορεί να δίνει μεν  μια πρόσκαιρη ανάσα στον λαό αλλά δεν είναι μακροπρόθεσμα φιλολαϊκή λύση.
Ας είναι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ το πρώτο βήμα του λαού μας για τη χειραφέτηση του γιατί αν είναι απλά ανάθεση σε κάποιον να μας σώσει τότε τα πράγματα στο μέλλον θα δυσκολέψουν και για τον λαό αλλά και για την Αριστερά που στο όνομα της ίσως συντελεστούν εγκλήματα.


*Το κείμενο έγραψε ο φίλος Στάθης Γεωργιάδης

Πρώτη Μαΐου

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται. Είναι μια, ενιαία και συνεχής. Άρχισε στην αρχή της ανθρωπότητας και θα τελειώσει στο τέλος της. Δεν επαναλαμβάνεται κι ας μοιάζουν κάποιες καταστάσεις τόσο πολύ με το παρελθόν.

Από το Σικάγο του 1886 πέρασαν 129 χρόνια. Από τη Θεσσαλονίκη του 1936 μόλις 79.

Λίγα ή πολλά;

«Η Ιστορία επαναλαμβάνεται», θα πουν πολλοί για τις σημερινές συνθήκες που ζούμε και για τα δικαιώματα που χάνονται. Για το οχτάωρο που καταρρέει, όχι μόνο στην Ελλάδα της κρίσης, για τη χαμένη Κυριακή, για κτίρια χωρίς κανέναν έλεγχο ασφαλείας που γίνονται παγίδες θανάτου για τους εκατοντάδες προλετάριους που κινούν τις μηχανές, για τα παιδιά που παρατάνε το σχολείο για να δουλέψουν σε εργοστάσια στο Μπαγκλαντές και την Ινδία, για τους εργοστασιάρχες που μεταφέρουν τη βάση της παραγωγής τους στις πιο εξαθλιωμένες χώρες ώστε να μπορούν να πληρώνουν μισθούς πείνας και να πλασάρονται και ως επενδυτές που φέρνουν ανάπτυξη και δουλειές.

Η Ιστορία  δεν επαναλαμβάνεται.

Πριν από όλους αυτούς, έχουν παλέψει κάποιοι άλλοι. Με αίμα και νεκρούς απαίτησαν βασικά δικαιώματα για την εργασία τους. Να μη θέτει σε κίνδυνο τη σωματική τους ακεραιότητα, να μην τους εξαντλεί, να μην αποτελεί τον μόνο σκοπό της ζωής τους. Τα πέτυχαν.

Τα αποτελέσματα της σημερινής χρηματοκεντρικής πολιτικής μοιάζουν αρκετά με τις συνθήκες εκείνες που οδήγησαν τους εργαζόμενους στη διεκδίκηση. Στην πραγματικότητα όμως, οι συνθήκες είναι πλέον διαφορετικές. Είναι όντως θλιβερό να διαπιστώνει κανείς ότι πήρε μόλις έναν αιώνα στο κεφάλαιο να επιβληθεί ξανά και να επιβάλλει ως μονόδρομο την εργασία που συμφέρει μόνο το αφεντικό. Το αισιόδοξο ωστόσο είναι, ότι καμία δουλεία δεν κρατάει για πάντα.

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται γιατί οι συνθήκες είναι πια διαφορετικές. Γιατί υπάρχει η μνήμη.

Η Πρωτομαγιά είναι η εργατική κληρονομιά όλων μας. Όχι, με μια πορεία μνήμης δεν θα αλλάξει τίποτα γύρω μας στον σημερινό βόθρο. Η δική μας γενιά ανθρώπων θα πρέπει δώσει τις δικές της μάχες απέναντι στα θηρία. Και τα κόκκινα λουλούδια της πρώτης μέρας του Μάη είναι εδώ για να μας δίνουν κουράγιο ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Varoufake

Η αξιοπιστία ενός μέσου είναι κάτι που χτίζεται, ενώ άπαξ και γκρεμιστεί, δύσκολα επανορθώνεται.

«Το είπε η τηλεόραση, άρα θα είναι αλήθεια», πάει καιρός που κατέρρευσε αυτός ο μύθος στη χώρα μας. Κι απ’ ότι φαίνεται, καταρρέει πανηγυρικά κι αλλού.

Λίγες μέρες έχουν περάσει από το show “The finger”. Ύψωσε η δεν ύψωσε ο Βαρουφάκης το μεσαίο δάχτυλο στη Γερμανία, κατά τη διάρκεια ομιλίας του; Ο ίδιος το αρνήθηκε δηλώνοντας πως το βίντεο είναι προϊόν μοντάζ. Ο Gunther Jauch ωστόσο και η «σοβαρή» εκπομπή του αρνήθηκαν πως το πείραξαν και αποκάλεσαν τον Γιάνη μας ψεύτη. Ο creative director της Build (…) επέμενε on camera ότι δεν μπορεί να γίνει μοντάζ.

Και όμως! Ο θεούλης Jan B. και το team του Neo Magazin Royale (σατιρική εκπομπή «υπεύθυνη» για το επικό - minister of awesome – V for Varoufakis song), αποκάλυψαν χτες σε 10λεπτο βίντεο ότι αυτοί είναι η αιτία όλου του σαματά και ότι όντως έκαναν μοντάζ με το δάχτυλο!

Ο Jan B σατιρίζει τους Γερμανούς γιατί εξοργίζονται με ένα κωλοδάχτυλο (έστω κι αν δεν έγινε ποτέ στην πραγματικότητα): “This is how Germans work. Devastating Europe 2 times within a century, but going nuts when somebody’s giving us the finger”. Όσοι φουσκώσατε σαν διάνοι από εθνική ανωτερότητα, θυμηθείτε, παρακαλώ, την οργή σας για τα εξώφυλλα με την Αφροδίτη της Μήλου να ξαναβγάζει χέρια για να κάνει χειρονομίες ή να ζητιανέψει.

Λοιπόν; Θα αναπαράγουν με την ίδια ένταση τα γερμανικά αλλά και εγχώρια ΜΜΕ το βίντεο;

Γιατί απ’ αυτό βγαίνουν κάποια αξιόλογα συμπεράσματα.

Πρώτον, ο Βαρουφάκης δεν έλεγε ψέματα (συγνώμη υπουργέ της καρδιάς μας, αλλά φτάσαμε σε σημείο να πιστεύουμε ότι τρελάθηκες - αφού το βλέπαμε με τα μάτια μας το δάχτυλο!)

Δεύτερον, μην πιστεύετε τα μάτια σας! Καλύτερα να κρατάμε μικρό καλάθι γενικώς, γιατί εκτός από τις υπερβολές, παραμονεύουν και τα hoaxes.

Τρίτον και σημαντικότερο, τα ΜΜΕ έχουν πλέον μηδενική αξιοπιστία. Δεν έκαναν όση έρευνα χρειαζόταν για να επιβεβαιώσουν ή να καταρρίψουν την είδηση. Απλώς απομόνωσαν ένα γι’ αυτούς ενδιαφέρον κομμάτι και το πλάσαραν εκτός context για να χειραγωγήσουν το κοινό τους. Ο τύπος δεν ονομάζεται τυχαία "εξουσία".

Τελικό συμπέρασμα; Στην εποχή της σοβαροφάνειας, το χιούμορ είναι ότι πιο σοβαρό μπορείς να κάνεις.

Update

To ZDF, το κανάλι όπου παίζεται η σατιρική εκπομπή, δεν επιβεβαίωσε ποτέ ότι το μεσαίο δάχτυλο του Βαρουφάκη σηκώθηκε από τους υπαλλήλους του. Εκτός αυτού, ο υπεύθυνος της εκπομπής Jan B ανέβασε ακόμα ένα βίντεο στο youtube μιλώντας για το περίφημο δάχτυλο, το οποίο όμως είναι μόνο στα γερμανικά και οι αυτόματοι υπότιτλοι δεν βοηθάνε. Για τους γερμανόφωνους...

Τα ΜΜΕ πάντως, μετέδωσαν (με επιφύλαξη πλέον και χωρίς το παραπάνω βίντεο ως τεκμήριο) ότι ο Jan B ουσιαστικά παραδέχεται ότι έκαναν μοντάζ, αλλά από την αντίθετη πλευρά, δηλαδή κατεβάζοντας το δάχτυλο!

Εγώ μια φορά μπερδεύτηκα...

Αν η δεύτερη εκδοχή είναι τελικά η αληθινή, τα συμπεράσματα παραμένουν ίδια, με την εξαίρεση ότι ο Βαρουφάκης είπε ψέματα κι επιμένοντας, το μόνο που καταφέρνει είναι να ξεφτιλίζεται...

Ουφ....

Το βασίλειο μου για τη Δικαιοσύνη

Ήταν όλοι τους κερδισμένοι.

Και την ίδια στιγμή, ήταν όλοι τους χαμένοι.

Σαν σύγχρονες Πυθίες μάσησαν στο eurogroup φύλλα δάφνης και ανακοίνωσαν: θα έχετε μνημόνιο, αλλά θα είναι σαν να μην έχετε.

Ο σοφός (κατά καιρούς) λαός λέει η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει. Και επίσης, όχι Γιάννης, Γιαννάκης (με ένα ή με δυο ν).

Η έμφαση λοιπόν δόθηκε στην τέχνη του λέγειν. Μνημόνιο ή δανειακή σύμβαση; Τρόικα ή θεσμοί;

Και ο Σόιμπλε χαιρέκακα να δηλώνει ότι αναρωτιέται πώς θα εξηγήσει η ελληνική κυβέρνηση στον λαό τη συμφωνία. Και ο Άδωνις να ξεσαλώνει στο twitter πανηγυρίζοντας. Οι κυβερνώντες κρατάνε τουλάχιστον ένα μέτρο και μιλούν απλά για ένα θετικό πρώτο βήμα και μια δύσκολη συνέχεια που έπεται.

Ξέρεις ποιο είναι το πρόβλημά μου;

Δεν είναι ο Βαρουφάκης. Έχω διαβάσει όλα τα βιβλία του, έχω δει κι ακούσει πάμπολλες συνεντεύξεις του και παρακολουθώ ανελλιπώς την αρθρογραφία του εδώ και 5 χρόνια. Τον εμπιστεύομαι. Άνθρωπος της θεωρίας, είχε την ευκαιρία να προσπαθήσει να κάνει πράξη τα πιστεύω του. Και κρίνω ότι τα πιστεύω του έχουν ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα.

Η διατύπωση είναι ένα παιχνίδι λέξεων. Πάνω σ’ αυτό το παιχνίδι βασίζεται ολόκληρη η τέχνη της δικηγορίας. Γιατί σημασία τελικά δεν έχει τι θέλεις να πεις, αλλά πώς θα το πεις. Η εικόνα μοιάζει πιο δυνατή από την ουσία και το φαίνεσθαι ισχυρότερο από το είναι.

Το πρόβλημά μου λοιπόν, βρίσκεται ακριβώς εκεί. Στη διατύπωση και στο παιχνίδι λέξεων του προεκλογικού Αλέξη Τσίπρα.

Γρήγορα η διαγραφή έγινε απαγκίστρωση κι επαναδιαπραγμάτευση. Δεκτό (;). Γιατί όταν καλείσαι να ξεκινήσεις εσύ τον χορό, μπορείς να τον σύρεις σε ότι ρυθμό θέλεις, είτε ξέρεις να χορεύεις, είτε όχι. Όταν όμως ήδη χορεύουν άλλοι μπροστά και ξαφνικά μπαίνεις κι εσύ στον κύκλο, πρέπει να ακολουθήσεις και κάποια βήματα.

«Το τρόικα τέλος και μνημόνιο τέλος το βράδυ των εκλογών» ωστόσο είναι πολύ ξεκάθαρο ότι ΔΕΝ έγινε και ότι τα ξανασυμφώνησε στο eurogroup απλά με άλλη ονομασία.

Το θέμα δεν είναι τόσο η συμφωνία αυτή καθαυτή. Μπορεί όντως οι συνθήκες της οικονομικής ζωής μας να γίνουν καλύτερες. Το πρόβλημα όμως είναι ότι ο προεκλογικός λόγος του δεν ήταν καθαρός.

Μια καθαρή διατύπωση θα έλεγε για παράδειγμα: αναγνωρίζουμε τις οικονομικές υποχρεώσεις της χώρας. Αφού έχουμε ήδη δανειστεί τα κέρατά μας, αν θέλουμε να μείνουμε στο ευρώ, δεν μπορούμε να πούμε ότι δεν θα ξεπληρώσουμε τίποτα. Οι δανειστές όμως δεν επέβαλλαν μαχαίρι σε συντάξεις και μισθούς, ούτε βολικές απολύσεις, αυτά τα επέλεξαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Εμείς σας υποσχόμαστε ότι θα βάλουμε χέρι στους ζάμπλουτους για να ελαφρύνουμε λίγο τους πολίτες που έχουν φτάσει στα όρια της φτώχειας.

Αν είχε μιλήσει κάπως έτσι, σήμερα κανείς δεν θα είχε δικαίωμα να μιλάει για κωλοτούμπα.

Τικ – Τακ

Το ρολόι χτυπάει.

Το ρολόι χτυπάει απειλητικά για όλους μας, αλλά δεν θέλω να μπλεχτώ σε εναλλακτικά μονοπάτια «τι θα γίνει αν…»

Τικ – Τακ

Έχετε ήδη αργήσει. Κοντεύει να περάσει ένας μήνας και τώρα μιλάτε πρώτη φορά για την Αμυγδαλέζα. Κι ακόμα δεν ακούσαμε τίποτα συγκεκριμένο για τις Σκουριές, ήδη ειπώθηκαν πατάτες για τον Ενφια, ακόμα πληρώνουμε φόρο για τη Νέριτ, ακόμα δεν ξεκαθάρισε το τοπίο για τους βασικούς μισθούς και γενικώς λόγια, λόγια, λόγια. (Α ναι, και πρώτη φορά αριστερά με Πάκη για Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν είναι, για να ξέρουμε και τι λέμε)

Τικ – Τακ

Ο χρόνος τρέχει και δεν περιμένει. Ο κόσμος άραγε;

Οι πιο αντιδραστικοί ήδη βλαστήμησαν με τα στρογγυλέματα. Οι περισσότεροι θα περιμένουμε λίγο ακόμα.

Θα περιμένουμε για την αποκατάσταση της Δικαιοσύνης. Χωρίς Δικαιοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει η Δημοκρατία.

Επιτέλους συγκρουστείτε. Με το κατεστημένο της διαπλοκής, με τα ΜΜΕ που άρχισαν να απλώνουν τις γλώσσες τους και να γλύφουν τον κώλο σας μήπως και αλλάξετε γνώμη. Συγκρουστείτε γιατί το υποσχεθήκατε και γι’ αυτό σας επιλέξαμε. Συγκρουστείτε γιατί αλλιώς θα σας καταπιεί το σύστημα.
Και συγκρουστείτε μετωπικά, σαν νταλίκα στην εθνική που ισοπεδώνει τα αυτοκίνητα στο διάβα της. Συγκρουστείτε. Από αυτή την αηδία, να μη μείνει ΤΙ-ΠΟ-ΤΑ.

Να γίνει ο κόσμος όλος άνω-κάτω.

Όταν οι αριθμοί ξαναγίνονται άνθρωποι

Μια βδομάδα μετά κι έχουμε δει τόσα πολλά.
Μια βδομάδα μετά κι ακόμα δεν έχουμε δει τίποτα.

Κυβέρνηση χωρίς Γιάνη προκοπή δεν κάνει. Πρόσωπο της πρώτης εβδομάδας, αδιαμφισβήτητα ο υπουργός οικονομικών. Από τον Λαφαζάνη το περίμεναν, από τον Βαρουφάκη τους ήρθε. Ο οποίος Γιάνης (με ένα μόνο ν) δεν κάνει τίποτε διαφορετικό από τον να επιμένει σε αυτά που λέει εδώ και τόσα χρόνια, και από τα βιβλία του, και τις τηλεοπτικές του συνεντεύξεις.

Ηλίας Μακρής - Η Καθημερινή

Στην πρώτη του επίσημη εμφάνιση ως υπουργός, στις κοινές δηλώσεις με τον Ντάισελ-μπλουμ ήταν ο μεγάλος νικητής τουλάχιστον στο body language. Η χολοσκασμένη ξινίλα του Ολλανδού, σε συνδυασμό με την αχτύπητη coolness του Βαρουφάκη αποτυπώθηκε καρέ-καρέ σε φωτογραφικούς και τηλεοπτικούς φακούς.

#kudos στον δημοσιογράφο που θα καταφέρει κάποτε να εκμαιεύσει από τον Βαρουφάκη τι πραγματικά του ψιθύρισε ο Ντάισελμπλουμ στο αυτί όλο νεύρα.

Το ίδιο βράδυ ο υπουργός παρουσιάστηκε στο BBC. Εξαιρετική χρήση της αγγλικής γλώσσα, ξεκάθαρες δηλώσεις για χρέος και ΕΕ, εντυπωσιακά πεισματάρης και εριστικός απέναντι σε μια αγενή δημοσιογράφο.

(τα σχόλια και στο youtube αλλά και στο twitter - από τους Βρετανούς κυρίως, από τους Έλληνες τα ξέρουμε! - έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για το γενικότερο κλίμα που επικρατεί)

Το βαρουφάκειο στυλ ξεσήκωσε κύμα ενθουσιασμού στα social media. Μέσα σε λίγες μέρες έγινε αφίσα, έγινε ήρωας, έγινε ατάκα, έγινε τραγούδια, έγινε έρωτας, έγινε τρολιά. Έγινε hashtag δηλαδή και κατάφερε να συγκεντρώσει χιλιάδες αναφορές στο όνομά του, σοβαρές και χιουμοριστικές, θετικές κι αρνητικές.

Κι επειδή αυτή η κυβέρνηση αρέσκεται σε συμβολικές κινήσεις, νομίζω ότι γι’ αυτό το λόγο κι ο υπουργός οικονομικών απέκτησε εν μια νυκτί τέτοιο ρεύμα. Γιατί έγινε το σύμβολο του μπαφιασμένου, του μπαϊλντισμένου, του μπουχτισμένου Έλληνα, που άκουγε επί 5 χρόνια τους εκπροσώπους του να δηλώνουν μονάχα υποταγμένα ναι. Ε, βρέθηκε κι ένας να ξεστομίσει επιτέλους ένα όχι, κι ακούστηκε σαν να το είπαμε όλοι μαζί.

Η βαρουφειάδα λοιπόν καλά κρατεί.

Ίσως η πολιτική χρειάζεται όντως περισσότερη διπλωματία, αλλά ρε γαμώτο χρειαζόμασταν αυτόν τον λίγο τσαμπουκά, έτσι απλά και μόνο για να νιώσουμε καλύτερα, τουλάχιστον τις πρώτες μέρες που οι συναισθηματισμοί επιτρέπονται.

Κατά τα άλλα, ο χρόνος κυλά βασανιστικά αργά. Σκέφτομαι ότι για πρώτη φορά ίσως θα ήθελα το κουμπί fast forward για να δω τι σκατά θα γίνει στο τέλος. Γιατί με κάθε πηχυαίο τίτλο τρέμει το φυλλοκάρδι μου ότι θα την κάνουν τελικά την κωλοτούμπα και θα αποδειχτούν κι αυτοί άνθρακες ως θησαυρός και θα προδώσουν την ψήφο των πολιτών που τους εμπιστεύτηκαν. Αυτό άλλωστε δεν συνέβη και με τον ΓΑΠ αλλά και με τον Σαμαρά; Με την εμπιστοσύνη κλονισμένη συθέμελα και με ασύστολα ψεύδη, πώς να μην έχεις αμφιβολίες;

Και θα μπορούσαν να έχουν γίνει οι προηγούμενοι ήρωες. Γιατί με περήφανα προγράμματα εξελέγησαν, που έλεγαν ότι λεφτά υπάρχουν κι απέρριπταν τις ξένες παρεμβάσεις. Δεν ξέρω από ποια Siemens και ποια υποβρύχια τους κρατούσαν στο χέρι και κατάπιαν τελικά αμάσητα ότι αποφάσισαν άλλοι για μας χωρίς εμάς και χωρίς να νοιάζονται αν είναι εφικτά. Αυτοί που δοκιμάζονται τώρα πρώτη φορά, φαίνεται να μην έχουν κάτι να φοβούνται. Οπότε, για πρώτη φορά ίσως πραγματικά γίνει κουβέντα κι όχι επιβολή.

Η ελπίδα ας αργήσει λίγο ακόμα, γιατί είναι κακός σύμβουλος και συχνά δένει τα μάτια. Η αισιοδοξία όμως, καλώς να ορίσει. Και μόνο με τη λύσσα των καναλαρχών, ποιος δεν ένιωσε κρυφά μια άγρια χαρά; Ρε καργιόλια, ο τρόμος δεν πέρασε.

Μαζί με τα κάγκελα του συντάγματος, σηκώθηκε κι ο τσιμεντόλιθος απ’ την καρδιά, κι αναπνεύσαμε κάπως πιο ελαφρά. Σηκώσαμε λίγο τα μαύρα γυαλιά της απελπισίας και θυμηθήκαμε ότι μπορεί να κάνει και λιακάδα.

 Νιώθω σαν να ξύπνησα από έναν λήθαργο. Σαν κακό όνειρο τα τελευταία 5 χρόνια: φτώχεια, μιζέρια, πόνος, φόβος, φασισμός, πείνα, αυτοκτονίες, ψέματα. Μόνο που ήταν πραγματικότητα. Κι απόρησα ξανά πώς καταντήσαμε και πώς το ανεχτήκαμε…

Δεν ήμαστε μόνοι στα γόνατα, δεν είμαστε μόνοι στα πρώτα τρεμάμενα όρθια βήματα. Ολόκληρη η Ευρώπη περιμένει με αγωνία, γιατί δεν είχε σχέδιο για τέτοιες καταστάσεις και γιατί, ολοφάνερα πλέον, έκανε λανθασμένες επιλογές.

από τη συγκέντρωση των Podemos

Η Ελλάδα δεν θα κάνει την επανάσταση, ούτε θα ρίξει τον καπιταλισμό. Αν ήταν έτσι, θα το ρίχναμε στο αντάρτικο και την αναρχία. Θα ζήσουμε μέσα στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες συνθήκες. Απλά να ζήσουμε ρε γαμώτο. Σαν άνθρωποι κι όχι σαν αριθμοί στα τεφτέρια λογιστικών βιβλίων.

Ξεκινώντας για έναν πόλεμο, κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει τον τελικό νικητή. Όμως η ιστορία βρίθει εντυπωσιακών ανατροπών. Οι μικροί αλλά περήφανοι γενναίοι δεν είναι χαμένοι από χέρι.

Στις ανθρώπινες ομάδες, λίγοι είναι αυτοί που ζουν από τη φύση τους δουλοπρεπείς και υποταγμένοι. Εξίσου λίγοι οι αφελείς παρορμητικοί τρελοί που παρασύρονται από το πάθος τους. Οι περισσότεροι, απλώς φοβούνται, γι’ αυτό και λουφάζουν. Μόλις τους πάρεις τον φόβο, αρκεί μονάχα μια σπίθα για να πάρουνε φωτιά. Ο φόβος φεύγει με 2 τρόπους. Ο ένας είναι η απελπισία. Γιατί δεν έχεις πια τίποτα άλλο να χάσεις. Ο άλλος είναι η αλληλεγγύη. Γιατί κρατώντας σφιχτά ένα χέρι, γεννιέται η ελπίδα και πεθαίνει ο φόβος.

Στραφείτε στον διπλανό σας, κρατήστε του το χέρι και πείτε του να μη φοβηθεί. Κι αυτός ας κάνει το ίδιο σε σας. Γιατί ο βρώμικος πόλεμος της καθημερινής τρομοκρατίας δεν σταματά.

Μια βδομάδα μετά κι ακόμα δεν έχουμε δει τίποτα.
Μια βδομάδα μετά κι έχουμε δει τόσα πολλά.

26 Ιανουαρίου

Μετά από έναν ολόκληρο αιώνα, πρώτη φορά ο Έλληνας φορολογούμενος δεν θα πληρώσει βουλευτική αποζημίωση σε δίποδο αρσενικό που φέρει το όνομα Παπανδρέου.

Μετά από 41 ολόκληρα χρόνια, η Μεταπολίτευση άφησε την τελευταία της πνοή, καθώς πρώτη φορά η κυβέρνηση δεν θα περιλαμβάνει ΝΔ ή ΠΑΣΟΚ (ή και τους 2).

Από το 1830 και την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, πρώτη φορά ο πρωθυπουργός της χώρας ορκίζεται με πολιτικό όρκο στην τιμή και τη συνείδησή του.

Whether you like it or not, it’s the end of an era.

Και η αρχή της επόμενης.

Κάποια facts – συμπεράσματα των φετινών εκλογών

Η θέση της ΧΑ παγιώθηκε στα ελληνικά πολιτικά πράγματα. Το νεοναζιστικό μόρφωμα – σε μια χώρα που υπέφερε από τους ναζί – ψηφίστηκε από το 6,28% των ψηφοφόρων. Εννοείται πως η πολύμηνη προφυλάκιση χωρίς δίκη έπαιξε ευνοϊκό ρόλο, καθώς τους εξασφάλισε την εικόνα των διωκόμενων αντισυστημικών. Όμως επίσης πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι στη χώρα όπου οι ταγματασφαλίτες δεν τιμωρήθηκαν μετά την απελευθέρωση, μεγάλωσαν παιδιά στα οποία δυστυχώς πιθανότατα μετέδωσαν παρόμοια μυαλά. Θέλει χρόνια και στροφή παιδείας (από το εθνικοπατριωτικό στο ανθρωποκεντρικό) για να γιατρευτεί αυτή η πληγή και να χαντακωθεί ο νεοναζισμός.  

Αναβιώνει σε μια καινούρια μορφή κι ο εθνικός μας διχασμός. 46% «αντιμνημονιακοί», 38% «μνημονιακοί». Α ναι, και 6,28% η αντισυστημική ΧΑ, όμως ουδείς ισχυρότερος σύμμαχος του καπιταλισμού από τον φασισμό…

Η ελληνική αριστερά ακόμα δεν μπορεί να ενωθεί.

Τα περίεργα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων πρέπει επιτέλους να διερευνηθούν σοβαρά.

Ο πρόεδρος του κόμματος «πρώτη φορά αριστερά», αφού μάζεψε τη σάρα και τη μάρα στα ψηφοδέλτιά του, συνεργάζεται με καθαρόαιμη, ψεκασμένη, εθνική κι αρρενωπή δεξιά. Ο σουρεαλισμός ζει και βασιλεύει, όμως οι ταμπέλες πρέπει είτε να αλλάξουν είτε να φύγουν, γιατί διαφορετικά δεσμεύουν, μπερδεύουν και προκαλούν πτώσεις από ρομαντικά σύννεφα.

Οι διασημότεροι έλληνες οικονομολόγοι δέχτηκαν να στρατευτούν πολιτικά για να βρεθεί μια ανθρώπινα και κοινωνικά βιώσιμη οικονομική λύση. Και είναι από τις ελάχιστες φορές που δεν φαίνεται να το κάνουν για την καρέκλα, αλλά γιατί πραγματικά πιστεύουν σ’ αυτό. (τουλάχιστον ο Βαρουφάκης, θα μπορούσε να έχει καρέκλα από την εποχή ΓΑΠ, αλλά δεν το ‘κανε γιατί διαφωνούσε)

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός ακολουθούμενος από τους κολαούζους του μέχρι την τελευταία στιγμή, δεν άφησε τη μαγκιά του στην άκρη και δεν είπε ούτε συγχαρητήρια στον αντίπαλό του και νικητή των εκλογών το βράδυ των αποτελεσμάτων. Και την επόμενη μέρα αρνήθηκε να παραμείνει στο Μέγαρο Μαξίμου για την εθιμοτυπική τελετή παράδοσης-παραλαβής. Ξυδάκι.

Στο αριστερό μου χέρι κρατάω εξ αρχής πολύ μικρό καλάθι.

Δεν μπορώ όμως να διασκεδάσω την προσωπική μου εντύπωση πως ο Αλέξης Τσίπρας εισέπραξε τελικά στην κάλπη το «άντε γαμήσου Σαμαρά» των αναποφάσιστων.

Είπαμε, το μεταίχμιο είναι ζόρικη εποχή για να αντιληφθούμε πλήρως τα λόγια που μας ψιθυρίζει.
Και φυσικά, διαφορετικά αντιλαμβάνεται κάποιος έξω απ’ τον χορό τα πράγματα κι αλλιώς τα βιώνει αυτός που χορεύει μέσα στο ταψί.

Οι συμβολισμοί μπορεί να γίνουν πολύ χρήσιμοι γι’ αυτούς που τους έχουν ανάγκη.

Όμως νομίζω πως οποιαδήποτε σύγκριση με την πραγματικότητα είναι προκαταβολικά ατυχής. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν είναι ούτε Άρης, ούτε Τσε, ούτε Λούλα, ούτε Τσάβες. Είναι ο Αλέξης Τσίπρας.
Αν τελικά η ιστορία θα τον κατατάξει στην πλευρά των καλών ή των κακών, θα το δείξει μόνο ο καιρός, είναι ακόμα πολύ νωρίς.

Για την ώρα όμως, στον τόπο που κατάντησε να έχει ακροδεξιούς υπουργούς επί κυβέρνησης Σαμαρά, το ότι ο νέος πρωθυπουργός σαν πρώτη πράξη απέτισε φόρο τιμής στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, το λες και καλή αρχή.

Αρκετά με τον πάτο. «Λίγο ακόμα, να σηκωθούμε, λίγο ψηλότερα».

Όποιος φοβάται, πέφτει και κοιμάται

«Ζούμε ιστορικές στιγμές».

 Όλες οι στιγμές έχουν δικαίωμα στην ανθρώπινη ιστορία. Απλά κάποιες καταλαμβάνουν λίγες σειρές ενώ άλλες ολόκληρα κεφάλαια.

Τι θα γράφει άραγε το δικό μας βιβλίο μετά από κάποια χρόνια;

Θα γράφει σίγουρα για τον εθνικό μας διχασμό. Κάποτε πήρε τη μορφή βενιζελικών-αντιβενιζελικών, άλλοτε κομμουνιστών-αντικομμουνιστών. Υποτίθεται ότι όλα αυτά τελείωσαν το ’74, με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Αστείο αλήθεια να γιορτάζεται μια φορά το χρόνο στα μέγαρα και μια φορά τα 4 (;) στις κάλπες.

Μετα-πολίτευση. Μετά από το χουνέρι της, είμαι πολύ επιφυλακτική με τους μετα-όρους.

Ζούμε την εποχή της μετα-δημοκρατίας. Το πρόσωπο του κράτους σκληραίνει συνεχώς, γίνεται ολοένα και πιο αυταρχικό, δικαιώματα κόβονται, ελευθερίες καταπατούνται, φωνές φιμώνονται, η δικαιοσύνη πληγώνεται, η οργή φουσκώνει.

Ζούμε την εποχή του μετα-καπιταλισμού. Αφού δεν λειτουργεί ρε καρδιά μου. Δεν γίνεται να επιτρέψουμε σε εταιρίες – που λειτουργούν σαν ψυχοπαθή πρόσωπα – να ελέγξουν παγκοσμίως τις ζωές των ανθρώπων.

Οι πολίτες όλου του κόσμου πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε ότι είμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον, κι όχι απέναντι. Δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτα, όλοι θέλουμε κάτι καλύτερο.

Ζούμε στο μετ-αίχμιο της ιστορίας. Ανέκαθεν ήταν μια εποχή τρομακτική κι οδυνηρή, λόγω της θολότητάς της. Γιατί κανείς δεν ξέρει προκαταβολικά ποιο θα είναι το επόμενο βήμα. Όμως αν δεν το τολμήσεις ποτέ, θα βρίσκεσαι πάντα στο ίδιο σημείο και ο ορίζοντας θα παραμένει μακρινός και απλησίαστος.

Όποιος φοβάται πέφτει και κοιμάται.

Δεν φοβάμαι. Από το χάος γεννιούνται τα πάντα.

Όμως, δεν ελπίζω κιόλας. Δεν προσδοκώ σωτήρες.

Δεν ψάχνω τον από μηχανής θεό. Αυτός υπάρχει μόνο στην αρχαία τραγωδία. Στην πραγματική ζωή, η λύση του δράματος δεν έρχεται ποτέ ουρανοκατέβατη.

Δεν ψάχνω τις τέλειες απαντήσεις. Αναζητώ όμως τις σωστές ερωτήσεις, που φτυαριά τη φτυαριά θα σκάψουν ένα νέο μονοπάτι.

Δεν ξεχνώ. Δεν μου επιτρέπω να ξεχάσω τι έχω δει με τα μάτια μου τα τελευταία 4 χρόνια. Τους ανθρώπους στο δρόμο, την ανεργία, τα λουκέτα, τις αυτοκτονίες, τις δολοφονίες, τους φίλους μου να ξενιτεύονται, το ξύλο,την οργή, τα τζάμπα μου πτυχία, τη θλίψη.

Δεν ξεχνώ όμως ούτε τις μικρές ανάσες αλληλεγγύης, δικαιοσύνης, ελευθερίας, χαράς, υπερηφάνειας, σε ατομικούς και συλλογικούς αγώνες, σε άγνωστες και γνωστές ιστορίες.

Δεν ξέρω ακόμα πού θα με βρει η κάλπη σ’ αυτές τις εκλογές.

Ξέρω όμως πώς και πού θα με βρει η επόμενη μέρα.

Με μυαλό, μνήμη και χαμόγελο, στο δρόμο, δίπλα σ’ αυτούς που φωνάζουν για δικαιοσύνη κι αξιοπρέπεια.



Σοφοί δε Προσιόντων

Θεοί μεν γαρ μελλόντων, άνθρωποι δε γιγνομένων,
        σοφοί δε προσιόντων αισθάνονται.

Φιλόστρατος, Τα ες τον Τυανέα Aπολλώνιον, VΙΙΙ, 7

Οι άνθρωποι γνωρίζουν τα γινόμενα.
Τα μέλλοντα γνωρίζουν οι θεοί,
πλήρεις και μόνοι κάτοχοι πάντων των φώτων.
Εκ των μελλόντων οι σοφοί τα προσερχόμενα αντιλαμβάνονται. 

Η ακοή αυτών κάποτε εν ώραις σοβαρών σπουδών ταράττεται.
Η μυστική βοή τούς έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων.
Και την προσέχουν ευλαβείς. Ενώ εις την οδόν έξω,
 ουδέν ακούουν οι λαοί.

Κ.Π. Καβάφης

(η φωτογραφία στην κορυφή είναι του Θανάση Σταθόπουλου)

Η αβάσταχτη ελαφρότητα του κιτς

Ελλάς. Χώρα του ονείρου και της γραφικότητας του ιωνικού κίονα και του αιγιακού γαλάζιου.

Το κιτς “είναι γραμμένο στο DNA του Έλληνα”.

Ζιβάνγκο, Ρίτα Σακελλαρίου, γαρύφαλλα και φυσικά ζεϊμπέκικα.

Μπουζούκια, μπουμπούκοι, μάγκες και τραμπούκοι.

Πέρασαν τα χρόνια και ο καιρός και συνέβησαν πράματα τα οποία πριν λίγα χρόνια θα μας φαίνονταν επιστημονική φαντασία. Συνεργασίες ανάμεσα σε άσπονδους εχθρούς, θεαματική άνοδος της “αριστεράς” και τρομαχτικό ξεσκέπασμα των (μέχρι σήμερα κρυφό-) ναζιστών.

Ο δημόσιος λόγος κατρακύλησε σκάλες ολόκληρες κι από τυπικός και ξύλινος κατάντησε λαϊκιστικός και πανηγυρικά κιτς.

Το ίδιο πνεύμα κυριάρχησε και στα σποτ της πιο φαιδρής προεκλογικής περιόδου κατά τη Μεταπολίτευση.

Έτος 2015 και η γραφικότητα των σποτ ξεπερνάει αυτή του κίονα στις live-your-myth-in-Greece αφίσες.

Είδαμε μπαλαδόρους και μηχανοδηγούς, μετεωρίτες και πρωτάρηδες κυβερνήτες, μαντινάδες και χαρτοπαίχτες.

Ονομάστηκε "τρολάρισμα" και όχι έλλειψη σοβαρότητας.

Ποιας σοβαρότητας όμως, σε μια χώρα που το μόνο κοινό τραγούδι στα χείλη των πολιτών της είναι οι εκάστοτε διαφημίσεις του jumbo…

Η θρυλική “Μεταπολίτευση” όρισε μια ολόκληρη γενιά. Μια γενιά που μεγάλωσε και της έτρεχαν τα σάλια για κουτάλες, λεφτά, σπίτια, αμάξια, θέσεις, κοιλιές εξουσίες. Μια γενιά παρτάκηδων ωχ-αδερφιστών, ηλίθιοι και τρελοί, κυβέρνησαν από μικρές και μεγάλες θέσεις, τρελαίνοντας τους ελάχιστους εναπομείναντες λογικούς σ' αυτή την έρμη χώρα.

Αυτή την Κυριακή η Μεταπολίτευση τελειώνει (;). Ένας κύκλος κλείνει και το σάπιο απόστημα φεύγει.

Στα τσακίδια να πάει.

Πώς ξεχνάμε τόσο εύκολα;

Η Αγορά ήταν ο τόπος συμμετοχής στα κοινά. Ήταν το κέντρο της δημόσιας ζωής στις αρχαίες ελληνικές πόλεις, όπου δίπλα στα εμπορικά καταστήματα, λάμβαναν χώρα φλογερές πολιτικές συζητήσεις.

Πέρασαν αιώνες και η λέξη Αγορά, μεταλλάχθηκε στον μεγαλύτερο βραχνά των κρατών τη σύγχρονη εποχή – οι Αγορές πλέον ρυθμίζουν τα πάντα.

Αυτή την πολυσήμαντη λέξη διάλεξε ο Γιώργος Αυγερόπουλος για το τελευταίο του ντοκιμαντέρ, χρησιμοποιώντας έναν εξαιρετικά εύστοχο και κατατοπιστικό υπότιτλο. Agora: from Democracy to the Market.

Η Αγορά γυρίστηκε από το 2010 ως το 2014 και είναι η προσωπική αντίδραση του σκηνοθέτη σε όλο αυτό που συμβαίνει γύρω μας από τη μέρα που ο Γιώργος Παπανδρέου ανακοίνωσε από το Καστελλόριζο την είσοδό μας στο μνημόνιο. 

Πρόκειται για μια ενδελεχή ανασκόπηση των βασικών γεγονότων που έχουμε ζήσει από τότε, σε οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Είναι όπως ανέφερε ο σκηνοθέτης στην προβολή στο Ολύμπιον «το timelapse της πτώσης».

Θυμάσαι ξανά την αυτοκτονία στο Σύνταγμα, τους αγανακτισμένους, τη δολοφονία του Φύσσα, το μαύρο στην ΕΡΤ. Θυμάσαι πού ήσουν και τι έκανες την ώρα που τα έμαθες. 
Παράλληλα, γνωρίζει τις προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων που μίλησαν μπροστά στην κάμερα του Αυγερόπουλου: νεοάστεγοι, άνεργοι, μετανάστες, άνθρωποι που χρωστάνε τα σπίτια τους, άνθρωποι που ξενιτεύονται. 

Οργίζεσαι και μετά γελάς με τη γελοιότητα πολιτικών προσώπων, τα λεγόμενα των οποίων ακυρώνει το επόμενο πλάνο. Απορείς γιατί βλέπεις ότι πολλοί από αυτούς, σε Ελλάδα και Ευρώπη, πραγματικά πιστεύουν ακόμα ότι η σωστή επιλογή, η λύση του ελληνικού προβλήματος, είναι ο δρόμος που ακολουθήθηκε. 

Πόσο εύκολα ξεχνάμε ρε γαμώτο; Δεν ήταν τόσο μακριά. Ήταν το 2011, θυμάμαι, ήμουν στον υπολογιστή και έγραφα την εργασία μου, όταν διάβασα ότι ένας άνθρωπος τίναξε τα μυαλά του στον αέρα στην πλατεία Συντάγματος. Και λίγο αργότερα οι αγανακτισμένοι. Και την επόμενη χρονιά θυμάμαι το σοκ με τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής στις εκλογές. Και μετά ο Φύσσας. Και μετά η ΕΡΤ. Έβλεπα μέχρι να πέσει το μαύρο. Το είδα να συμβαίνει. Έκλαιγα, δεν το πίστευα ότι γινόταν. Γιατί ξεχνάμε; Πώς ξεχνάμε τόσο εύκολα; Πού είμαστε όλοι αυτοί οι άνθρωποι που περιμέναμε μια αφορμή για να μαζευτούμε στον δρόμο;

Σαν ομαδικό group therapy ήταν η βραδιά στο Ολύμπιον. Συλλογικό ήταν το κλάμα και η παρηγοριά, συντροφική η οργή και το ανακουφιστικό γέλιο. 

Τι μπορούμε να κάνουμε για να αλλάξουμε τη ζωή μας; 

Μια φορά τα 4 χρόνια δεν αρκεί, αυτό είναι το μόνο σίγουρο.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να αλλάξουμε τα πράγματα;

Κανείς δεν έχει όλες τις απαντήσεις. Αυτές έρχονται σιγά – σιγά, αφού ίσως πολλά έχουν χαθεί και καταστραφεί. Κι αφού όμως έχεις θέσει πρώτα τις σωστές ερωτήσεις. 

Καιρός να αρχίσουμε να το κάνουμε. Όλοι μαζί. 

Αλληλεγγύη: κάντο όπως οι Γάλλοι

Ναι, η Γαλλία είναι μια τυπική δυτικο-ευρωπαϊκή χώρα. Στηρίζει τον καπιταλισμό και έχει τάξεις. Κι έχει και ρατσιστές και ακροδεξιούς, μια λούπα την οποία δύσκολα αποφεύγουν τα σύγχρονα κράτη που διαιρούν και βασιλεύουν.

Είναι όμως αξιοθαύμαστο το πόσο γρήγορα θυμούνται οι Γάλλοι τους τρεις λόγους που τους έχουν κάνει παγκοσμίως γνωστούς, και δεν είναι τα κρασιά, τα κρουασάν και τα εκλαίρ. Είναι οι τρεις λέξεις σύμβολα της γαλλικής επανάστασης: ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα. Όποτε συμβαίνει κάτι που συγκλονίζει τη χώρα, σχεδόν αντανακλαστικά οι 3 αυτές λέξεις χτυπάνε καμπανάκι στο κεφάλι τους και βγάζουν στο δρόμο χιλιάδες κόσμου.

Αυτή τη φορά ήταν το Charlie. Πριν την οργανωμένη και αντιφατική πορεία της Κυριακής (με την πρώτη σειρά γεμάτη από «δημοκρατικούς» λογοκριτές να παίζει πινγκ πονγκ με τη λογική, με τον Σαμαρά στη δεύτερη και τον Σαρκοζί στην τρίτη να προσπαθεί να τρουπώσει), πραγματοποιήθηκε πορεία αλληλεγγύης, τη μέρα του μακελειού, η οποία οργανώθηκε σχεδόν αστραπιαία, και ήταν εξίσου μεγαλειώδης από πλευράς κόσμου κι ακόμα πιο συγκινητική.

Μια μεγάλη κουβέντα ξεκίνησε από την προηγούμενη Τετάρτη, σε σχέση με το Ισλάμ, με την τρομοκρατία, με την αστυνομοκρατία, με τις ευθύνες των μεγάλων χωρών στον εξοπλισμό μελλοντικών τρομοκρατών και στις παρεμβάσεις σε χώρες της Μέσης Ανατολής. Στην αρθρογραφία υπάρχουν και μεστές, εμπεριστατωμένες αναλύσεις, όσο και τραβηγμένες αφοριστικές απόψεις, μέχρι και ηλίθιες, εξυπνακίστικες κραυγές – ας θυμηθούμε τα διαμάντια του Αδώνιδος, του Μουρούτη αλλά και του ίδιου του Σαμαρά, για το οποίο εισέπραξε το παράσημο του «μαλάκα», όχι από τον Αρβανίτη αλλά από τον γαλλικό τύπο.

Οι επιζήσαντες του Charlie φιλοξενούνται στα γραφεία της Libération μετά το χτύπημα και τη Δευτέρα 12/1 παρουσίασαν το συγκλονιστικό εξώφυλλο: όλα συγχωρούνται, λέει δακρυσμένος ο Μωάμεθ, κρατώντας τη δική του καρτέλα «je suis Charlie».

Από εκεί και πέρα, μια εκπληκτική αλυσίδα αλληλεγγύης ξεκίνησε στα γαλλικά μέσα, με πρώτη και καλύτερη τη Libération να αναπαράγει στο εξώφυλλο της Τετάρτης (μέρας έκδοσης του Charlie) το εξώφυλλό του σε μικρογραφίες και δεκάδες άλλα έντυπα να προχωρούν σε είτε έκτακτες εκδόσεις-αφιερώματα είτε στο τακτικό τους φύλλο να κοτσάρουν στο εξώφυλλο σκίτσα και εικόνες αποδίδοντας φόρο τιμής στο Charlie.

Και θα μου πείτε ότι το περιμένατε από τη Libération ή την Canard enchainé – ακροαριστερή η μία, κάργα σατιρική η άλλη. Το έκανε όμως και η συνήθως συγκρατημένη monde, το έκανε το elle (μόδα), το έκανε και το télérama. Το δε sine mensuel (μηνιαίο συνεργατικό περιοδικό, χωρίς διαφημίσεις), κυκλοφόρησε εκτάκτως, με εξώφυλλο «αγοράζω Charlie»!

Είναι ωραία η αλληλεγγύη. Κι ίσως οι ουτοπίες να μην είναι άπιαστες τελικά.

Δείτε εδώ το άρθρο της Monde που συγκεντρώνει τα εξώφυλλα αφιερωμένα στο Charlie, μια βδομάδα μετά. 

Για την ιστορία, το Charlie κυκλοφόρησε σήμερα σε 3 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλη τη Γαλλία, αριθμός που ξεπερνά κατά πολύ τα συνηθισμένα του νούμερα. Από το πρωί στα kiosk (τα αντίστοιχα περίπτερα) του Παρισιού υπάρχουν ουρές πολιτών για να το αγοράσουν.

Άγγελοι του Charlie

Κάθε χρόνο δημοσιογράφοι και φωτογράφοι χάνουν τη ζωή τους στη διάρκεια της εργασίας τους, καλύπτοντας πολέμους ή γεγονότα σε χώρες που τα πράγματα παρεκτρέπονται εύκολα.

Ήταν όμως αδιανόητο μέχρι χτες ότι μπορεί να δολοφονηθούν στα γραφεία που κάνουν τη δουλειά τους.

Το Charlie hebdo μετράει 10 βαριές απώλειες, τον αρχισυντάκτη του, σκιτσογράφους και δημοσιογράφους του. Η Γαλλία μετράει επιπλέον δυο αστυνομικούς και το συλλογικό σοκ.

Δύσκολοι κι επικίνδυνοι καιροί. Κυρίως για τους αφορισμούς και τις γενικεύσεις που ακολουθούν. Μια ματιά στα social media αποδεικνύει πως ο άνθρωπος είναι το χειρότερο από τα ζώα.

Κάποιοι έχουν ήδη βγει με το θρησκειόμετρο και τις μετράνε. Άραγε ποιος την έχει μεγαλύτερη; Και κυρίως ποιος την έχει καλύτερη κι άρα μοναδική αποδεκτή να καταπιέζει λαούς στο όνομα του Θεού που πρεσβεύει;

Ο χριστιανισμός έχει προλάβει να κάνει τις ζημιές του, κατακρεουργώντας πόλεις και χωριά ολόκληρα, τω καιρώ εκείνω, των σταυροφοριών. Εις το όνομα του Πάπα, και με όρους σημερινής ιμπεριαλιστικής πολιτικής, όπλισε τους – στρέφε και το άλλο μάγουλο στον εχθρό – χριστιανούς ώστε να πατάξουν τους κακούς μουσουλμάνους που δεν χωρούσαν στα κουτάκια του κόσμου τους για να τους αποδεχτούν. Δεν επρόκειτο μάλιστα για διάσπαρτες αυτόνομες εξτρεμιστικές ομάδες, αλλά για την επίσημη παπική πολιτική, την οποία σιγόνταραν οι άρχοντες της Ευρώπης.

Ο Nicholas Kristof υπογραμμίζει επιτακτικά σε άρθρο στους NY Times ότι δεν πρέπει να εξομοιωθεί ο μικρός αριθμός των φανατικών μουσουλμάνων τρομοκρατών με τους 1,6 δις πιστούς που ζουν ειρηνικά και αρμονικά με τον υπόλοιπο κόσμο, θυμίζοντας ότι πολλές φορές και αυτοί έχουν πέσει θύματα των τρομοκρατών (π.χ. επιθέσεις σε σχολεία).

«Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου ο χριστιανισμός έπαψε να είναι ο απόλυτος εχθρός των νέων άθεων και τη θέση του πήρε ο ισλαμισμός – όχι οι ακραίες εκδοχές του αλλά η ίδια η θρησκεία.», γράφει ο Άρης Χατζηστεφάνου, και μας θυμίζει τους πανεπιστημιακούς, όπως τον Ρίτσαρντ Ντόκινς, που έπεσαν στη λούπα του θρησκευτικού φανατισμού, μόνο που αντικατέστησαν τον Θεό με την αμερικανική πολιτική.

Ο Lorrent Joffrin, αρχισυντάκτης της Libération, κλείνει το σημερινό editorial με το ζουμί της ευθύνης της δημοσιογραφίας: «εμείς δεν θα κάνουμε πόλεμο. Δεν είμαστε στρατιώτες. Θα κάνουμε αυτό που ξέρουμε, αυτό που είναι η κλίση μας: να βοηθάμε τον αναγνώστη να νιώθει πολίτης. Δεν είναι κάτι σπουδαίο, όμως είναι κάτι.» Αντιθέτως, πιστεύω ότι είναι πολύ σπουδαίο.

photo via AFP

Και μάλλον αυτό πιστεύουν και οι χιλιάδες Γάλλων που βγήκαν χτες στο δρόμο να δηλώσουν αλληλέγγυοι. Τα στυλό και οι δημοσιογραφικές ταυτότητες υψωμένες συμβολίζουν την ελευθερία του τύπου. Οι εικόνες λένε τόσα πράγματα, τώρα που οι λέξεις είναι ακόμα μπερδεμένες.

Μόνο ο ένας δίπλα στον άλλον μπορούμε να νικήσουμε τον τρόμο. Η πρώτη αυθόρμητη αντίδραση των Γάλλων ήταν εκκωφαντικά δυνατή. Τώρα χρειάζεται προσοχή στα φίδια. Η χαιρεκακία του «στα ‘λεγά» -κια περιμένει στη γωνία.

Όσο για τα δικά μας ακροδεξιά αποβράσματα και τις εμετικές τους δηλώσεις για τον φράχτη μια λέξη μόνο τους αρμόζει, έτσι à la Charlie: ΟΥΣΤ.

πιο δυνατή απ' το μίσος, η αγάπη

Ανασκουπίζοντας το 2014

Οι τελευταίες μέρες του έτους προσφέρονται για τον απολογισμό, την ανακεφαλαίωση των βημάτων, τη συνειδητοποίηση και την υπόσχεση για βελτίωση, την προετοιμασία του επόμενου βήματος, την ελπίδα της νέας, καλύτερης χρονιάς.

Σκαλίζοντας το ημερολόγιο της ανθρωπότητας, οι περισσότερες αναμνήσεις της συλλογικής μνήμης έχουν μάλλον θλιβερή χροιά. Έμπολα, Ουκρανία, 2 αεροσκάφη των Μαλαισιανών αερογραμμών έσβησαν από τα ραντάρ – για το ένα το μυστήριο δεν έχει λυθεί ακόμα, το δεύτερο απ’ ότι φαίνεται καταρρίφθηκε. Στην Παλαιστίνη, χωρίς καμία ντροπή, οι Ισραηλινοί βομβάρδισαν κτίρια που φιλοξενούνταν άμαχοι. Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι μπάτσοι απέδειξαν ότι η σκληρότητά τους είναι ίδια worldwide δολοφονώντας στο Ferguson τον δεκαοχτάχρονο Michael Brown: η πόλη κάηκε από οργισμένους διαδηλωτές, που όλως παραδόξως δεν χαρακτηρίστηκαν αναρχικοί από τα εκεί ΜΜΕ, γιατί προφανώς οι φυλετικές διαφορές βόλευαν καλύτερα την υπόθεση. Τέλος, εκατομμύρια δαπανήθηκαν στη Βραζιλία για το παγκόσμιο κύπελλο, για να δούμε τη Γερμανία να κερδίζει και στη μπάλα εκτός απ’ την πολιτική, ενώ λίγα μέτρα μακριά απ’ τα λουξ γήπεδα βραζιλιάνοι πολίτες στοιβάζονται σε φαβέλες.

Η ελληνική πραγματικότητα δεν ήταν ιδιαίτερα πιο ευχάριστη. Στα απλά, συνηθισμένα, καθημερινά των τελευταίων 4 ετών, η ανεργία συνεχίζει μόνο να μεγαλώνει, έχει φτάσει ήδη το ¼ του ενεργού πληθυσμού και δεν δείχνει καμία πρόθεση να κοντύνει. Επίσης, όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που αποφασίζουν να μεταναστεύσουν, αποστραγγίζοντας τις ελάχιστες ευκαιρίες για ανάκαμψη τα επόμενα χρόνια, καθώς το εγκεφαλικό απόθεμα τις χώρας πάει γι’ άλλες πολιτείες. Για την ασφάλειά μας πάντα, ετοιμάζονται φυλακές τύπου Γ, ενώ στη χώρα του Ξένιου Δία μετανάστες κάνουν απεργία πείνας στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Αμυγδαλέζας και δεν βρέθηκε ένας υπεύθυνος να πεθάνει από ντροπή για τούτη την κατάντια. Ποιος έχασε την ντροπή όμως για να τη βρουν αυτοί, όταν ο απερχόμενος υπουργός Δημόσιας Τάξης, Νίκος Δένδιας, χαριεντιζόταν κρατώντας μια αίτηση ασύλου - σαν αυτή που δεν θέλουν να δώσουν στους πρόσφυγες που θαλασσοπνίγονται για να γλιτώσουν από τον πόλεμο και βρίσκονται στην Ελλάδα κυνηγημένοι από τη ΧΑ ή να δουλεύουν σαν σκλάβοι στη Μανωλάδα με την απειλή της καραμπίνας για όποιον τολμήσει να διεκδικήσει χρήματα ως αμοιβή. 

Το εθνικό καράβι γέρνει όλο και πιο δεξιά: κόντραρε χωρίς έλεος έναν αναρχικό απεργό πείνας (αλλά ευτυχώς δεν του βγήκε, τα αντανακλαστικά αλληλεγγύης δεν σάπισαν ακόμα), ενώ ξεσκόνισε την πλατεία συντάγματος από τους διαμαρτυρόμενους Σύρους πρόσφυγες γιατί του χαλούσαν τη Χριστουγεννιάτικη αισθητική. Η μόνη ίσως καλή είδηση της χρονιάς, η τεράστια αρχαιολογική ανακάλυψη της Αμφίπολης, ξεφτιλίστηκε με την ελεεινή εκμετάλλευση που υπέστη στα πλαίσια της πολιτικής προπαγάνδας.

Στα τέλη του Δεκέμβρη, εκεί που η αισιοδοξία για την καινούρια αρχή επισκέπτεται όλους τους συνηθισμένους ανθρώπους, συνέβησαν 2 γεγονότα.

Το ένα, είναι η ιστορία που όλοι γνωρίζετε. Η κυβέρνηση Σαμαρά έπεσε. Ένα συμβολικό τέλος και ένα χρονικό τέλος συμβαδίζουν, το «άγνωστο» ανοίγεται μπροστά, προκαλώντας οράματα γεμάτα προσδοκίες ή φόβο, ανάλογα με το background και τις επιλογές του καθενός. Όπως και να ‘χει, το καινούριο είναι μόλις 26 μέρες μακριά.

Το άλλο γεγονός όμως, είναι μια δική μου ιστορία. Και διαλέγω να κλείσω τη χρονιά με την αφήγησή της, γιατί ήταν μια μικρή προσωπική νίκη. Απέναντι σε έναν ανέντιμο εργοδότη, κατάφερα να κερδίσω τα εργασιακά μου δικαιώματα, τουτέστιν, τους μισθούς, τα ένσημά μου, καθώς και όλα τα δώρα και επιδόματα που δικαιούμαι από τον νόμο.

Ένα μικρό βήμα για την ανθρωπότητα, ένα τεράστιο βήμα για μένα.

Έμαθα πολλά αυτή τη χρονιά.

Να μην εμπιστεύομαι τους άλλους (στα όρια της ευγενούς αφέλειας) γιατί δεν σκέφτονται και δεν φέρονται όλοι όπως εγώ.

Όμως και να μη φοβάμαι. Να διεκδικώ το δίκαιο. Το δικό μου αλλά και να στηρίζω τη φωνή όσων παλεύουν για την δικαιοσύνη.

Να βάζω την υγεία μου πάνω από το άγχος.

Να ζητάω βοήθεια όταν τη χρειάζομαι. Πάντα υπάρχει κάποιος που ξέρει κάτι παραπάνω από μας. Δεν χρειάζεται να τα ξέρουμε όλα.

Να χαμογελάω και να μη χάσω την πίστη μου στους ανθρώπους. Για όσους σκάρτους γνωρίζουμε, άλλους τόσους καλούς συναντάμε.

2014 αναμνήσεις. Κακές ή καλές, είναι τα εφόδια της εμπειρίας μας τη χρονιά που πέρασε. Ας μπούνε κι αυτές στη βαλίτσα μας. Επόμενη στάση, 2015.

Καλή χρονιά σε όλους! 

Με πληροφορίες από the press project, infowar, wikipedia.org
Η φωτογραφία στην κορυφή είναι του Massimo Sestini για τον guardian, του Δένδια από το infowar, και του Σαμαρά από το tpp (SOOC ./ Nick Paleologos, Menelaos Myrillas, Nikos Libertas)