Athens photo-journal

Σταθμός Λαρίσης.

Άφιξη της αμαξοστοιχίας 51 από Θεσσαλονίκη. 

Αθήνα, πόλη των αντιθέσεων.

Τόσο ευρωπαϊκή, τόσο μεσογειακή και τόσο βαλκάνια.

Άλλοτε άδεια κι άλλοτε γεμάτη. Πολίτες, τουρίστες, γεγονότα τρέχουν διαρκώς μέσα της.

Μια πόλη που βράζει. Ζέστη, άγχος, αγωνία, οργή. Καταλαγιάζει όταν νομίζει πως χαμηλώνει η φωτιά. Η μικρογραφία μιας χώρας.

Άνθρωποι σε ουρές. Για ένα παγωτό, για ένα εισιτήριο, για ένα φαλάφελ, για τρία εικοσάευρα. Η ευτυχία μπορεί να είναι εκεί που την ψάχνεις.

Ο ουρανός είναι πάντα τόσο γαλάζιος πάνω από την Ακρόπολη. Στη θέση της κλεμμένης Καρυάτιδας, ένα κενό.

Αθήνα. Δική μου, δική σου, δική του, δική τους και δική μας.

Άνθρωποι γύρω παντού.

Με συντροφιά, μοναχικοί και μόνοι. Βαγόνια γεμάτα, μάτια χαμογελαστά ή θλιμμένα. Ξένοι μέσα στους γνωστούς και φίλοι μέσα στους ξένους.

Κι αν είναι πιο πολλά αυτά που μας ενώνουν από εκείνα που μας χωρίζουν;

Ημερολόγιο ταξιδιού, στα τρένα των ρομαντικών απένταρων. 

Που απομακρύνονται αργά, έτσι για να το χωνέψεις ότι φεύγεις. Κι απομένεις να βλέπεις τόπους κι ανθρώπους που αγαπάς να μικραίνουν, μέχρι να γίνουν μια τελίτσα στο βάθος. 

Σταθμός Λαρίσης. Ένα αγόρι έτρεξε ως την άκρη της αποβάθρας χαιρετώντας το κορίτσι του. 

Καλό δρόμο.

Να σου ρουφήξουν το αίμα

- Έχετε ξαναδώσει αίμα;

- Όχι, πρώτη φορά.

- Είναι για κάποιον δικό σας;

- Όχι, έτσι, ήρθαμε να δώσουμε, εθελοντικά.


Ακόμα θυμάμαι το εντυπωσιασμένο βλέμμα της νοσοκόμας.

Σε μια χώρα με τόσα πολλά τροχαία ατυχήματα και τόση ανάγκη καθημερινά για αίμα (με την καλή έννοια) δεν αρκεί μόνο ένα τηλεοπτικό σποτ.

Κάντο γιατί μπορείς!

Γιατί είναι η ευκαιρία σου να αποδείξεις έμπρακτα την κοινωνική σου αλληλεγγύη.

Γιατί κάποτε μπορεί να το χρειαστείς κι εσύ και τότε θα θέλεις να το έχει κάνει κάποιος άλλος για σένα.

Κάντο γιατί τα δέκα σου λεπτά μπορεί να σώσουν μια ζωή.

Κι αν φοβάσαι, πάρε παρέα μαζί σου (όχι τη μαμά σου, δεν πιάνει).

Και στην τελική, τα κουνούπια σ’ απολαμβάνουν κάθε καλοκαίρι, οι κακοί εργοδότες σε απομυζούν όσο τους το επιτρέπεις, διάφορα βαμπίρ σε ξεζουμίζουν κατά καιρούς, ε, άσε μια φορά και τις κυρίες με τις λευκές μπλούζες να σου ρουφήξουν λίγο το αίμα!

 Είναι για καλό σκοπό.

Της άνοιξης

Θεσσαλονίκη, πρωί Κυριακής.

Μια ανάσα πριν τον Μάιο.

Η πόλη είναι ήσυχη. Δεν έχει ξυπνήσει ακόμη. Δεν βάζει ξυπνητήρι τις Κυριακές.

Περπατάς στο δρόμο. Τα βήματά σου σε φέρνουν στο λιμάνι.

Κάθεσαι και χαζεύεις τους γλάρους. Ο ουρανός δεν έχει σύννεφα. Ο ορίζοντας είναι καθαρός.

Βλέπεις μακριά.

Ζεσταίνεσαι.

Στρέφεις το βλέμμα σου στον ήλιο, μισοκλείνεις τα μάτια.

Χαμογελάς. Νομίζεις πως όλα θα πάνε καλά.

Νομίζεις.

Αλλά πού ξέρεις; Ίσως και να πάνε.

Κράτα αυτή την εικόνα μαζί σου.

5 μέρες εβραίοι

Ουζερί Τσιτσάνης, Θεσσαλονίκη υπό γερμανική κατοχή.

Η ταινία του Μανούσου Μανουσάκη λειτουργεί σαν μαγική χρονομηχανή.

Σε μια πόλη που αναγνωρίζει και μιλά επιτέλους γι’ αυτό το κομμάτι της, πραγματοποιήθηκε μέσα από τα γυρίσματα μια βιωματική αναπαράσταση των δραματικών γεγονότων που έλαβαν χώρα.
Η εβραϊκή κοινότητα αναστατωμένη συγκεντρώθηκε στη συναγωγή προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσει τις προθέσεις των γερμανών.

Όσοι αναστατωμένοι ή καθησυχασμένοι παρέμειναν στην πόλη, κατέληξαν τελικά στοιβαγμένοι στα βαγόνια του σιδηροδρομικού σταθμού να ταξιδεύουν προς το Άουσβιτς. Ελάχιστοι επέστρεψαν. Η εβραϊκή κοινότητα της πόλης καταληστεύθηκε και ουσιαστικά ξεριζώθηκε από τη βάση που είχε για αιώνες ολόκληρους.

Όταν ο τόπος είναι ο ίδιος αλλά και χρησιμοποιούνται οι αυθεντικοί χώροι και τα μέσα, μπαίνουν σε λειτουργία οι μηχανισμοί ταύτισης. Επ ουδενί δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι νιώσαμε την αγωνία, τον φόβο και την απόγνωση αυτών των ανθρώπων. Μπαίνοντας όμως στα βαγόνια, έπεσε ενός λεπτού σιγή χωρίς να το ζητήσει κανείς. Οι άνθρωποι της σημερινής εβραϊκής κοινότητας που συμμετείχαν το βίωσαν με πολύ μεγαλύτερη συγκίνηση, λόγω της οικογενειακής μνήμης και της κοντινότερης προσωπικής μαρτυρίας.

Η Ιστορία μας είναι το συλλογικό παρελθόν. Μια γυναίκα που περπατά λίγα βήματα πίσω μας ψιθυρίζοντας στα αυτί μας. Κι εμείς προσπαθούμε να ακούσουμε καθαρά και να καταλάβουμε τι πήγε λάθος.

Το παρελθόν δεν αλλάζει. Το μέλλον όμως μπορεί να γίνει διαφορετικό, αν δουλέψουμε καλά στο παρόν. Κι η τέχνη μπορεί να βοηθήσει να αφουγκραστούμε καλύτερα τα ψιθυρίσματα των φαντασμάτων, ώστε ο άνθρωπος να μην βαδίσει ξανά στο σκοτάδι.

First they came for the socialists, and I did not speak out because I was not a socialist.
Then they came for the trade unionists, and I did not speak out because I was not a trade unionist.
Then they came for the Jews, and I did not speak out because I was not a Jew.
Then they came for me, and there was no one left to speak for me.

                                                                          Pastor Martin Niemöller

Το κείμενο αυτό φιλοξενήθηκε στην Παράλλαξη με τον τίτλο "Στη μαγική χρονομηχανή".
Η εικόνα είναι της Ελένης Βρακά.